Страв од вода кај деца: Како да му помогнете на детето да научи да плива без страв
Ако вашето дете се радува кога ќе слушне дека одите на базен, а потоа почнува да плаче штом треба да влезе во вода – не сте единствени.
Некои деца без проблем си играат во плитка вода, прскаат, скокаат и се смеат, но одеднаш се појавува проблем кога треба да го стават лицето под вода. Други се плашат кога повеќе не можат да го допрат дното со нозете. А некои едноставно не се чувствуваат сигурно кога родителот ќе се оддалечи.
И најважното: стравот од вода не значи дека вашето дете никогаш нема да научи да плива.
Кај некои деца потребни се само малку повеќе време, трпение и правилен пристап.
„Моето дете се плаши од вода. Дали е тоа нормално?“
Да. Стравот или несигурноста во вода може да се појават и кај деца кои претходно уживале во базен или море.
Тоа може да се случи поради различни причини. Детето можеби имало непријатно искуство, можеби се исплашило кога проголтало вода, можеби не му се допаѓа чувството на вода на лицето или едноставно сè уште нема доволно самодоверба во вода.
Истражување објавено во International Journal of Environmental Research and Public Health покажува дека негативните искуства поврзани со вода можат да влијаат на процесот на учење пливање и да создадат страв кој го отежнува учењето.
Но, понекогаш не постои ниту едно конкретно лошо искуство.
Едно осумгодишно дете, на пример, може со години да оди на часови по пливање, да ужива во плиткиот дел и да се движи низ вода, но сепак да има огромен страв од потопување на главата. Токму вакви ситуации често ги споделуваат родителите и инструкторите.
Затоа, наместо веднаш да се прашувате:
„Како да го натерам да плива?“
можеби подоброто прашање е:
„Од што точно се плаши моето дете?“
Од што најчесто се плаши детето?
„Се плаши од вода“ може да значи многу различни работи.
Вода на лицето
За некои деца најголемиот проблем не е самиот базен, туку моментот кога водата ќе дојде до лицето.
Вода во носот, затворени очи, чувство дека не можат да дишат нормално – сето тоа може да биде многу непријатно.
Потопување под вода
Ова е едно од најчестите прашања што ги поставуваат родителите:
„Детето сака да плива, но одбива да ја стави главата под вода. Што да правам?“
И ова е важно да се разликува од целосен страв од вода.
Некои деца се сосема опуштени во базенот, но едноставно не сакаат да се потопат.
Во дискусии меѓу инструктори често се предлага да се почне со нешто многу едноставно – дување меурчиња со устата, потоа со носот, па постепено навикнување на водата околу лицето.
Кога детето повеќе не го допира дното
Плитката вода може да биде забавна затоа што детето чувствува дека има контрола.
Но кога ќе дојде до место каде што не може да стои, ситуацијата може целосно да се промени.
Одеднаш детето не се чувствува сигурно.
Страв од непознато
Новиот базен, новиот инструктор, многу деца околу него или одвојувањето од родителот може да бидат доволни за детето да се затвори.
Интересно е што некои родители забележуваат дека детето ужива во вода кога тие се во базенот со него, но се вознемирува штом започне час без родител.
„Детето сака да си игра во вода, но не сака да плива“
Ова всушност може да биде добра почетна точка.
Ако детето сака да игра во вода, тоа значи дека водата сама по себе можеби не е проблемот.
Проблемот може да биде конкретната вештина што се бара од него.
Наместо веднаш да преминете на:
„Ајде да пливаме.“
можете да останете во делот што му е пријатен.
Играње.
Прскање.
Одење низ плитка вода.
Удирање со нозете.
Фаќање играчки.
Дување меурчиња.
Сè додека детето постепено не почне да чувствува:
„Јас можам да го контролирам ова.“
Токму постепеното навикнување на вода, наместо нагло зголемување на предизвикот, се препорачува како пристап за деца кои имаат страв или анксиозност во вода.
„Се плаш и да ја стави главата под вода. Како да му помогнам?“
Ова е моментот кога многу родители несвесно создаваат дополнителен притисок.
„Ајде, само еднаш.“
„Ништо нема да ти биде.“
„Сите други деца го прават тоа.“
„Само стави ја главата.“
За возрасен ова звучи логично.
За исплашено дете – не секогаш.
Наместо еден голем чекор, обидете се со серија мали чекори.
На пример:
1. Вода на рацете.
2. Прскање со вода.
3. Мокрење на образите.
4. Дување меурчиња со устата.
5. Дување меурчиња со носот.
6. Кратко допирање на лицето со вода.
7. Кратко потопување – само кога детето е подготвено.
Целта не е детето да го издржи стравот.
Целта е постепено да сфати дека водата не е нешто од кое мора да се брани.
Кај инструкторите за пливање често се користат токму вакви прогресии, со игра и кратки вежби наместо еден голем скок.
А што ако детето плаче на час по пливање?
Ова е веројатно една од најтешките ситуации за родителот.
Вие сте платиле за час.
Сакате детето да научи да плива.
Знаете дека пливањето е важна животна вештина.
А вашето дете стои на работ од базенот и плаче.
Првата реакција лесно може да биде:
„Мора да продолжиме. Ако сега се откажеме, секогаш ќе се плаши.“
Но, плачењето не значи дека детето е мрзливо или дека намерно прави проблем.
Тоа е сигнал дека нешто во моментот му е премногу.
Во една неодамнешна дискусија, родител опишува како неговото двегодишно дете претходно уживало во вода, но по часови на кои многу рано во часот било потопувано под вода, почнало силно да се плаши и да се прилепува за родителот.
Тоа не значи дека секој час по пливање ќе има таков ефект.
Значи дека пристапот е важен.
Добар инструктор треба да знае да препознае кога детето е подготвено за следниот чекор, а кога треба да се врати чекор назад.
Дали треба да го натераме детето?
Краткиот одговор е: не треба да се користи стравот како метод на учење.
Нема потреба детето да биде засрамено, исмеано или присилувано да направи нешто што моментално му создава силен страв.
„Не биди бебе.“
„Ништо не ти е.“
„Ако другите можат, можеш и ти.“
Овие реченици можеби звучат мотивирачки, но можат да направат детето да се чувствува дека со него нешто не е во ред.
Многу подобро е:
„Знам дека ти е страшно. Ќе одиме полека.“
И потоа да се најде следниот чекор кој е доволно мал за детето да може да го направи.
Понекогаш тој чекор е навистина мал.
Можеби денес само ќе ги стави стапалата во вода.
И тоа е во ред.
Не го споредувајте со другите деца
Ова е особено важно.
Во истиот час може да има дете кое скока во вода без размислување.
Друго дете може да плива веќе неколку метри.
Трето може да одбива да ја стави главата под вода.
Сите тие деца се различни.
Родителите често се прашуваат:
„Зошто сите други деца можат, а моето не може?“
Но, вистинското прашање е:
„Дали моето дете е денес малку посигурно отколку што беше вчера?“
Ако одговорот е да – има напредок.
Кога треба да смениме пристап или школа за пливање?
Понекогаш проблемот не е само во детето.
Можеби групата е преголема.
Можеби инструкторот не му одговара на детето.
Можеби детето е подготвено за индивидуален пристап.
Можеб и базенот е премногу голем или водата му е непријатна.
Или можеби едноставно не е вистинскиот момент.
Некои родители опишуваат дека нивните деца направиле многу поголем напредок откако смениле инструктор, група или пристап.
Тоа не значи дека треба да се откажете од пливањето.
Понекогаш треба само да ја смените околината во која детето учи.
Како родителот може да помогне?
Не мора секоја посета на базен да биде тренинг.
Всушност, понекогаш е подобро да нема никаква цел.
Отидете на базен само за игра.
Оставете го детето да избере играчка.
Оставете го да седи на скалите.
Прскајте се.
Дувајте меурчиња.
Играјте си.
Ако сака – направете нешто повеќе.
Ако не сака – не мора.
На тој начин базенот повторно станува место каде што се случуваат убави работи, а не место каде што детето очекува дека некој ќе го натера да направи нешто од кое се плаши.
Еден родител на Reddit опиша сличен пристап: првите 10–15 минути со детето биле само за седење во плитката вода и навикнување, а потоа постепено играње и движење низ водата.
А што ако детето има лошо искуство со вода?
Тогаш е особено важно да се има трпение.
Ако детето некогаш проголтало многу вода, се лизнало, паднало, било ненадејно потопено или доживеало друга непријатна ситуација, можно е следниот пат да реагира со страв иако реално е безбедно.
Не мора секогаш да знаете точно кога стравот започнал.
Она што можете да го направите е да му помогнете повторно да изгради чувство на сигурност.
Мали чекори.
Позната средина.
Смирен родител.
Инструктор на кој му верува.
И многу позитивни искуства со вода.
Колку време му треба на детето да го надмине стравот од вода?
Нема точен рок.
И тоа е можеби најфрустрирачкиот дел за родителите.
Едно дете може да се опушти за неколку посети.
На друго може да му требаат недели или месеци.
Некои деца прават два чекора напред, па еден назад.
Тоа не значи дека не напредуваат.
Дури и кај деца кои долго време се плашат од одредена вештина, напредокот може да дојде откако ќе се најде вистинскиот пристап. Родители опишуваат случаи каде што дете со години имало проблем со потопување, но сепак постепено развило други пливачки вештини.
Затоа не го мерете успехот само со:
„Дали детето веќе плива?“
Можеби денес успехот е:
- влезе во базен без плачење;
- седна на скалите;
- дозволи да му ги намокрите рацете;
- пушти меурчиња;
- стави брада во вода;
- се пушти од вас на една секунда;
- се оддалечи еден чекор од работ.
Сето тоа е напредок.
Кога стравот е причина за дополнително внимание?
Постои разлика помеѓу нормална несигурност и многу силен, постојан страв.
Ако детето доживува екстремна анксиозност, паника или силно избегнување на вода и тоа не се подобрува и покрај постепен пристап, разговарајте со педијатар или со соодветен професионалец.
Не мора секој страв да се реши со повеќе часови по пливање.
Понекогаш детето прво треба да добие помош за самата анксиозност, а потоа да продолжи со учење пливање.
Најважно: не мора да престане да се плаши преку ноќ
Ако вашето дете се плаши од вода, не значи дека треба да се откажете од пливањето.
Но не значи ниту дека треба да брзате.
Пливањето е важна животна вештина, но начинот на кој детето ќе ја стекне таа вештина е исто така важен.
Најдоброто што можете да го направите е да му помогнете да изгради доверба во водата, доверба во инструкторот и доверба во самото себе.
И запомнете:
Денот кога детето првпат ќе стави глава под вода можеби нема да биде најважниот ден.
Можеби најважниот ден е оној кога ќе влезе во базен и ќе каже:
„Мамо, сакам пак.“
Пронајдете школа за пливање за вашето дете
Секое дете има различно темпо. Затоа е важно да најдете школа, инструктор и пристап што му одговараат на вашето дете.
На SkillStation можете да разгледате школи и клубови за пливање за деца и да пронајдете опција во ваша близина.
Клубови за водени спортови во Македонија | SkillStation
Водените спортови ја подобруваат кондицијата и издржливоста. Откријте пливање, едрење и повеќе во Македонија.
